Hatay Arkeoloji Müzesi (Dünyanin En Büyük Ikinci Mozaik Müzesi )

Antakya’da ki araştırmalar 1932 Fransız Milli Müzesi Louvre), Baltimore Sanat Müzesi, Worcester Sanat Müzesi ve Princeton Üniversitesinden temsilcilerin oluşturduğu bir komitenin yönetiminde baslatıldı. 1936 yılında Harward Üniversitesinden Fogg Sanat Müzesi ve Dumbarton Oaks College temsilcileri de komiteye katıldılar. 1932 yılında Fransa’nın Suriye Antikiteler Müfettişi M. Prost’un isteği üzerine, sancak dahilinde bulunan bütün eserlerin Antakya’da toplanmasi amacıyla bir müze kurulmasına karar verilmiştir. Günün modern müzecilik anlayışına uygun olarak M. Mişel Eceşer tarafından hazırlanan müze planı 1934 yılında uygulamaya konulmuştur. Müze binasının en büyük özelliği çıkan esere göre planlanmış olmasıdır. 1939 yılında binanın inşaatı tamamlanmıştır.

Kazı çalışmaları, Princeton Üniversitesinden Howard Crosby Butler tarafından başlatıldı. Başkanlığını Charles Rufus Morey’in yaptığı kazı ekibinin çalışmaları William Campbell, Jean Lassus (arkeolog) tarafından yürütülmüştür. Antakya ve civarında çıkarılan ve şu an için sergilenen mozaiklerin bir çoğu bu ekip tarafından gün yüzüne çıkarılmıştır.

Müzede sergilenen eserlerin bazıları 1933-1939 yılları arasında Chicago Orientel Institu tarafından yapılan Tell Cüdeyde, Tell Dahap, Çatal Höyük, Tell Tainat ve Tel el Sheyik höyük kazılarından ortaya çıkarılmıştır. Sergilenen di?er eserler ise British Museum adına kazı yapan Sir Leonard Wolley tarafyndan Samanda? Ylçesi, El Mina bölgesinde 1937-1948 yılları arasında çıkarılmıştır.

Yaklaşık 9 yıl süren tanzim işleri tamamlandıktan sonra 23 Temmuz 1948’de (Hatay’ın kurtuluşunun 9. yıldönümünde) müze ziyarete açılmıştır.Müze binasının yetersiz kalması üzerine 1969 yılında başlanan ek inşaat 1973 yılında tamamlanmıştır. Yeniden teşhir ve tanzimi yapılan müze binası 18 Aralık 1974 tarihinde yeni şekli ile hizmete girmiştir. 2000 yılında ise Sidemera Lahiti (Antakya lahiti) için yeni bir salon açılmıştır.